Gas en olie
Het ontstaan van gas en olie
De overblijfselen van planten en dieren die duizenden tot miljoenen jaren geleden leefden leverden de basis van de olie en het aardgas zoals wij dat vandaag kennen.
Deze resten zakten duizenden meters. Als gevolg van druk en hitte vonden biologische en chemische reacties plaats en werd de olie en het gas gevormd dat tegenwoordig gewonnen wordt.
De olie en het gas liggen opgeslagen in ondergrondse reservoirs (bellen) die tussen 3000 en 7000 meter onder het aardoppervlak liggen. Zo’n reservoir werd gevormd doordat olie en gas gevangen kwamen te zitten tussen ondoordringbare gesteenten zonder een uitweg te vinden.
Gas en met name olie zijn nog steeds de motor van onze economie. Op termijn moet echter toch naar alternatieven worden uitgekeken.
Gas- en oliewinning
In de ondergrond van het vaste land en de Noordzee zitten grote voorraden aardgas en aardolie. Daarnaast biedt de ondergrond mogelijkheden voor het winnen van aardwarmte en het opslaan van aardgas en CO2.
Onze gasvoorraad
Nederland beschikt met name over grote gasvoorraden. Het belang van dit gas is zowel voor Nederland als voor Europa groot.
Gas is de schoonste fossiele brandstof en speelt daarom een rol in de transitie naar een duurzame energiehuishouding. Gaswinning heeft een grote bijdrage geleverd aan de Nederlandse welvaart en zorgt nog steeds jaarlijks voor enkele miljarden aan baten.
Aardolie
Op een aantal plaatsen in de provincie Zuid-Holland en op de Noordzee wordt aardolie gewonnen.
De oliewinning in Schoonebeek is in 1996 stopgezet; eind 2007 nam de NAM, samen met partner Energie Beheer Nederland (EBN) het besluit om opnieuw olie te gaan winnen in Schoonebeek.
Begin 2009 is de NAM officieel gestart met de booractiviteiten en als alles volgens plan verloopt, wint de NAM vanaf medio 2010 de eerste vaten Schoonebeeker olie.
Ondergrondse opslag
Op drie plaatsen in Nederland vindt ondergronds opslag van aardgas plaats, namelijk in Grijpskerk, Norg en Alkmaar. Andere mogelijkheden voor gasopslag zijn in studie. Daarnaast wordt onderzocht of CO2 in de ondergrond kan worden opgeslagen.
Gasproductie
In 2005 bedroeg de aardgasproductie 73 miljard m³. De reserves bedragen nog circa 1600 miljard m³, daarvan neemt Groningen ongeveer 1200 m³ voor zijn rekening. In verschillende kleine velden onder het zeeoppervlak en op het land bedragen de aangetoonde reserves 400 miljard m³.
Beschikbaarheid en vraag naar gas
- De vraag naar gas neemt wereldwijd fors toe.
- De gasproductie in OESO-landen en Europa neemt af.
- De regionale gasmarkten raken langzamerhand met elkaar verweven door de grotere rol van vloeibaar aardgas.
Een van de consequenties is dat Europa veel gas moet inkopen uit 'geopolitiek gevoelige landen'.
We moeten ons voorbereiden op een dalende productie in eigen land. Dat betekent dat we meer moeten importeren. Bovendien moeten we ons voorbereiden op een andere rol op de internationale gasmarkt. Die rol moet zich richten op transport, handel en aanverwante activiteiten rond de nieuwe gasstromen.
Rol overheid
De overheid zou zich naar eigen zeggen moeten concentreren op het bevorderen van het investeringsklimaat van gastransport, vloeibaar aardgas en de opslag van aardgas. Daarnaast moet de overheid de marktwerking in Europa bevorderen en de Europese politiek laten inspelen op de geopolitieke veranderingen.
Ook met het oog op de oliecrisis in de jaren zeventig nam het besef toe dat we zuinig moeten zijn op het aardgas in Groningen. Hiervoor is het zogenoemde kleineveldenbeleid ontwikkeld, waarbij veel velden in productie zijn gebracht.
Gas transport en levering
In een vrije energiemarkt wordt een onderscheid gemaakt tussen transport van energie en de levering van energie. In Nederland ligt al een uitgebreid elektriciteits- en gasnetwerk. Het is te duur en economisch niet verantwoord om daarnaast een tweede net aan te leggen. Vandaar dat alle leveranciers van de bestaande netwerken gebruik moeten maken.
In zo'n situatie moet worden voorkomen dat een energiebedrijf, dat beide diensten aanbiedt, er belang bij heeft om andere leveranciers te weren van zijn netwerk. Daarom wordt er een splitsing aangebracht tussen levering en transport, zodat er concurrentie tussen leveranciers kan plaatsvinden. Vandaar dat alle leveranciers van de bestaande netwerken gebruik moeten kunnen maken (bron: Consuwijzer).
De netbeheerder is verantwoordelijk voor de aanleg van de netten en het transport van (elektriciteit of) gas. U kunt niet voor een andere netbeheerder kiezen. Het netwerk ligt immers vast. Hier vindt u een overzicht van alle netbeheerders gas en hun dekkingsgebied. U kunt wel voor een andere energieleverancier voor gas en/of stroom kiezen.