Wij vergelijken. Jij bespaart.
Ben Woldring
Vragen? Wij zijn vandaag bereikbaar tot 22.00 uur
0342 - 411 357   06 444 09 555

Wat is elektricteit?

Alle voorwerpen om ons heen zijn opgebouwd uit kleine deeltjes: atomen. Ook ons eigen lichaam bestaat eigenlijk uit atomen. Elk atoom bestaat uit nog kleinere deeltjes: neutronen, protonen en elektronen. Neutronen hebben geen elektrische lading. Protonen en elektronen daarentegen wel. Echter hun ladingen zijn gelijk en hebben een tegengesteld effect, zodat ze elkaar opheffen. Als in een voorwerp het evenwicht tussen protonen en elektronen wordt verstoord, zal het merkbaar zijn dat het voorwerp wordt geladen.

Om de twee verschillende soorten lading van elkaar te kunnen onderscheiden, zeggen we dat elektronen negatief en protonen positief geladen zijn. Een voorwerp met een negatieve lading is er dan ook een met een overschot aan elektronen. En andersom: een voorwerp met een positieve lading heeft meer protonen dan elektronen.

Een ballon kan simpel worden geladen door er met je wollen trui tegen aan te wrijven. Door het wrijven krijgt de ballon een negatieve en de trui een positieve lading. Tegengesteld geladen voorwerpen trekken elkaar aan. Voorwerpen met gelijke lading stoten elkaar af. Daarom bewegen twee ballonnen die beide door de trui positief geladen zijn van elkaar af, maar bewegen ze wel naar de trui toe.

Een ding dat alle geladen voorwerpen gemeen hebben is dat ze lichte ongeladen voorwerpen aantrekken. De TV is bijvoorbeeld geladen en als gevolg daarvan raakt de beeldbuis snel onder het stof. Onder geschikte omstandigheden kan een geladen voorwerp zijn lading voor altijd bewaren. Omdat de elektriciteit blijft waar hij is, wordt deze statische elektriciteit genoemd.

BliksemElektriciteit is eigenlijk niets meer dan elektrische lading. Elektriciteit is er al zolang de aarde bestaat en werd niet geboren met de uitvinding van de gloeilamp. Wolken worden soms geladen met elektriciteit. Er is dan sprake van statische elektriciteit. Deze kan plotseling als een reusachtige vonk naar de grond of naar een andere wolk stromen. Er is nu sprake van stromende elektriciteit. Door de hevige hitte, veroorzaakt door de flits (bliksem), zet de lucht in de buurt van de wolk met explosieve kracht uit. Dit veroorzaakt het donderende geluid wat te horen is bij onweer.

Transport en levering van elektriciteit

In een vrije energiemarkt wordt een onderscheid gemaakt tussen transport van energie en de levering van energie. In Nederland ligt al een uitgebreid elektriciteits- en gasnetwerk. Het is te duur en economisch niet verantwoord om daarnaast een tweede net aan te leggen. Vandaar dat alle leveranciers van de bestaande netwerken gebruik moeten maken.

In zo'n situatie moet worden voorkomen dat een energiebedrijf, dat beide diensten (levering en transport) aanbiedt, er belang bij heeft om andere leveranciers te weren van zijn netwerk. Daarom wordt er een splitsing aangebracht tussen levering en transport, zodat er concurrentie tussen leveranciers kan plaatsvinden. Vandaar dat alle leveranciers van de bestaande netwerken gebruik moeten kunnen maken (bron: Consuwijzer).

Landelijk transport van elektriciteit

TenneT is de beheerder van het landelijk hoogspanningsnet. De staat is 100% aandeelhouder. De netten van TenneT verbinden alle regionale elektriciteitsnetten en het Europese net met elkaar. Naast het beheer van het net, bewaakt TenneT de betrouwbaarheid en continuïteit van de Nederlandse elektriciteitsvoorziening. TenneT stelt haar transportnet op onpartijdige wijze beschikbaar voor elektriciteitstransporten.

Het landelijk transportnet bestaat uit vier soorten hoogspanningslijnen en -kabels: verbindingen van 380 kilovolt (kV), 220 kV, 110 kV en 150 kV. Dit zijn de standaardwaarden in Europa voor het transport van grote hoeveelheden elektriciteit.

In heel Nederland beheert TenneT de transportnetten vanaf 110 kV. Via stations zijn alle hoogspanningslijnen en -kabels met elkaar verbonden. Het transportnet vertakt zich in 27 distributienetten (regionale netten). De distributienetten van de regionale netbeheerders transporteren de stroom vervolgens naar de eindverbruikers.

Nederland nog geen exportland van elektriciteit 

Nederland importeert steeds meer elektriciteit, terwijl het juist de bedoeling was een exportland van stroom te worden. TenneT zei in 2007 dat Nederland in 4 jaar tijd een exportland voor elektriciteit kon worden. Traditioneel importeerde ons land toen al meer stroom, zoals Franse kernenergie, dan het exporteerde. Maar door nieuwbouw van vooral grote kolencentrales zouden we niet langer afhankelijk hoeven te zijn van stroomimport.

Eind 2009 lukte het even meer elektriciteit uit te voeren dan uit het buitenland te halen, maar sinds 2010 zit er weer een lichte stijging in de geïmporteerde gigawattuur. 

Geactualiseerd: 18-12-2013